غذاها وگياهاني كه فشارخون راپايين مياورد
رژیم غذایی برای کاهش فشار خون بالا
اكثر افراد مبتلا به پُرفشاری علایمی ندارند، اما این مشكل میتواند سبب آسیب حاد یا مزمن به بخشهای مختلف بدن شود. در مغز این مشكل به مویرگهای خونی آسیب میرساند، در نتیجه سكته مغزی بروز میكند. در چشمها، پرفشاری سبب آسیب به مویرگهای خونی و بروز اختلال بینایی و در كلیهها نیز سبب نارسایی كلیه میشود. ممكن است علایمی از قبیل سردرد، دردهای قفسه سینه و تنگی نفس نیز بروز كند.
مواردی از پُرفشاری كه در حد مرزی هستند، اغلب بدون درمان باقی میمانند. درمان غیردارویی شامل: كاهش نمك در رژیم غذایی، ترك سیگار، انجام ورزش منظم و استفاده از روشهای شلكردن عضلات است. داروهای ضد فشارخون نیز ممكن است تجویز شوند.
چه غذاهایی مفید هستند ؟
مصرف مواد غذایی حاوی پتاسیم، منیزیم و کلسیم در بهبود فشار خون بسیار موثر است و مصرف کم مواد غذایی حاوی سدیم و چربی های اشباع موجب کاهش فشار خون خواهد شد.
ـ موز ، زردآلو ، پرتقال ، انجیر ، گریپفروت، هلو، انگور و آلو میوههایی سرشار از پتاسیم هستند و سیبزمینی، سیر، کلم بروكلی ، كدو سبز، قارچ و گوجهفرنگی و سبزیها سرشار از پتاسیم هستند. حبوبات نیز از این نظر غنیاند. منابع منیزیم شامل جوانه گندم برشته ، بادام زمینی، سیب زمینی، اسفناج، شیر، نان سبوس دار و مرغ است. منابع غذایی کلسیم شامل شیر و لبنیات و ماهی است.
میوهها و سبزیها دارای مقدار كم سدیم هستند و باید به وفور مصرف شوند. در مطالعات مقایسهای میان گیاهخواران با افراد غیرگیاهخوار، مشاهده شده است كه متوسط فشارخون گیاهخواران كمتر است. یكی از علل این تفاوت را دریافت بیشتر پتاسیم در گیاهخواران دانستهاند.
مصرف مواد غذایی حاوی پتاسیم، منیزیم و کلسیم در بهبود فشار خون بسیار موثر است و مصرف کم مواد غذایی حاوی سدیم و چربی های اشباع موجب کاهش فشار خون خواهد شد.
ـ مركبات، توتها و سبزیهای دارای برگ سبز، منابع غنی ویتامین C هستند . دریافت كم این ویتامین باعث پرفشاری می شود. مصرف مكمل ویتامین C درافراد دچار پُرفشاری و همچنین افراد سالم سبب كاهش فشارخون میشود.
ـ گوشت و مرغ طبخ شده بدون نمك برای افراد دچار پُرفشاری توصیه میشود. برای معطركردن گوشت میتوان از سبزی های معطر، ادویهها و میوهها استفاده كرد. به عنوان مثال برای گوشت گوسفند از مرزنگوش و مریم گلی، برای مرغ از شوید و ترخون و برای جگر از پرتقال میتوان استفاده كرد.
ـ ماهی تازه، منجمد یا كنسروشده ی بدون آب نمك ، خوب هستند. میتوان ماهی را با برگبو، شوید، فلفل قرمز و سیاه، ادویهها، مركبات، سسهای خانگی بدون نمك و سایر سبزیها معطر كرد. ماهیهای حاوی اسیدهای چرب مفید از قبیل حلوا، قزلآلا و قباد چندین بار در هفته توصیه میشوند.
ـ سبزیهای ریشهای از قبیل سیبزمینی، همچنین برنج، ماكارونی، رشتهها و حلیم بدون نمك و همچنین مواد نشاستهای دارای سدیم كم هستند و میتوان به عنوان پایهای برای وعده غذایی از آنها استفاده كرد.
ـ دانه كنجد و سبزیهای برگ سبز، منابع كم سدیم و تامین كننده كلسیم هستند.
ـ سیر نیز به كاهش فشارخون كمك میكند.
از چه غذاهایی باید پرهیز كرد؟
ـ از سوسیس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها و سایر فرآوردههای گوشتی به علت دارا بودن مقادیر بالای سدیم باید پرهیز كرد. سبزیهای كنسروشده در آب نمك، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور نیز نباید مصرف شوند.
ـ ماهی دودی یا كنسروشده و تن ماهی سرشار از سدیم هستند.
ـ سسها، سوپها، قرصهای گوشت، كنسرو لوبیا و سایر غذاهای آماده مصرف میتواند سبب تشدید بیماری شود.
افراد دچار فشار خون بالا سوسیس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها ، سبزیهای كنسروشده در آب نمك، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور را نباید مصرف کنند.
ـ مصرف الكل با فشار خون بالا ارتباط داشته و میتواند سبب تشدید بیماری شود.
ـ در طبخ به جای كره و روغن نباتی جامد بهتر است از روغن زیتون، ذرت، سویا و كانولا استفاده كرد.
ـ مواد حاوی كافئین از قبیل قهوه ، چای ، نوشابههای كولا و شكلات، سبب افزایش فشارخون میشوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند.
چند نكته :
ـ كاهش وزن و حفظ وزن طبیعی از اركان اساسی هر برنامه طراحی شده جهت مقابله با پرفشاری هستند.
ـ نیاز روزانه یك فرد بزرگسال به نمك یك دهم قاشق چایخوری است. مقادیر بیشتر نمك فقط در شرایط آب و هوایی گرم و یا در طول شیردهی لازم است. در این موارد یك قاشق چای خوری نمك كافی خواهد بود.
ـ برای كاهش فشارخون پیاده روی سریع 30 تا 45 دقیقه در روز و 3 تا 5 بار در هفته توصیه می شود.
ـ مصرف سیگار سبب تشدید پرفشاری می شود، بنابراین توصیه به ترك سیگار میشود
مصرف مواد غذایی گیاهی و لبنیات ، فشار خون بالا را كاهش میدهد

مطالعات دانشگاه هاروارد نشان می دهد، رژیم غذایی كه حاوی مقادیر زیادی مواد گیاهی ولبنیات باشد، حتی بدون كم كردن وزن ، فشار خون بالا را كاهش می دهد. این رژیم غذایی *DASH ( روش های غذایی برای جلوگیری از فشار خون بالا ) نام دارد.
این رژیم طی مدت دو هفته ، اثر می گذارد. بعد از هشت هفته، 70 در صد افرادیكه رژیمDASH را دریافت كردند، دارای فشار خون عادی شدند، درحالیكه تنها 45 درصد افراد با مصرف رژیم میوه و سبزی و 23 درصد افراد با مصرف رژیم معمولی ، فشارخون نرمال پیدا كردند.
محققین دریافتند افزایش دریافت املاحی مثل پتاسیم ، منیزیم و كلسیم ، باعث كاهش فشار خون می شود. شاید این كاهش به دلیل جلوگیری ازجریان هورمون های كلسیمی كه باعث مسدود شدن رگ ها می شوند، باشد.
به نظر می رسد اثر این رژیم همانند داروهای مُدِر است كه بیشترین داروی تجویز شده جهت كنترل فشار خون می باشند و با آزاد سازی سدیم اضافی و دفع آن عمل می كنند.
رژیمDASH در یك روز حاوی مواد زیر است:
* 8 واحد غلات كامل
* 5 واحد سبزیجات
* 5 واحد میوه
* 3-2 واحد شیر، ماست وپنیر كم چرب یا بدون چربی
* 2-1 واحد گوشت قرمز، مرغ یا ماهی
* 5 واحد درهفته ، آجیل ، حبوبات ودانه های خوراكی
* مصرف شیرینی جات وچربی ها محدود شود.
( یك واحد ازاین مواد شامل : نصف لیوان غذاهای پخته شده ، 1 لیوان میوه و سبزیجات خام ، 2 قاشق غذا خوری آجیل و دانه هاست یعنی منظور از 5 واحد سبزیجات، 5 لیوان سبزیجات خام یا 5/2 لیوان سبزیجات پخته است.)
* تذكر:
رعایت این رژیم غذایی حداقل برای مدت 10 سال توصیه می شود تا بتواند مؤثر واقع شود.
گیاهاني كه فشارخون را درمان میکنند
فـــشارخون بالا (high pressure) زمانی ایجاد میشود که فشار خون در دیواره رگها بیش از حد معمول افزایش پیدا کرده باشد.
افرادی که دچار فشارخون هستند، توجه داشته باشند که حتما با مراجعه به پزشک آن را کنترل کنند.
علاوه بر داروهایی که به طور معمول از طرف پزشکان تجویز میشود، راههای مختلفی هم هست که با رعایت آنها میتوانید به کنترل این بیماری کمک کنید؛ ورزش، ترک سیگار، کاهش تنش و همچنین استفاده از گیاهان دارویی در حد متعادل.

گیاهی است یکساله با ارتفاع حدود یک متر که قسمت انتهایی ساقه آن پوشیده از کرک است. برگهای کنجد بیضی، باریک و نوکتیز است. میوه این گیاه به صورت کپسول و محتوی دانههای کوچکی است که دانه کنجد نامیده میشود و قسمت مورد استفاده این گیاه است.
وطن اصلی کنجد هندوستان است که از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است. درحال حاضر، چین بزرگترین تولیدکننده کنجد در دنیاست. این گیاه دارای پروتئین و ویتامینهای B,D,E و لسیتین است. مقدار روغن آن در حدود 50درصد است.
روغن کنجد مرکب از 70درصد اسیدهای چرب اشباع نشده - مانند اولئیک اسید - و لینوئیک اسید و مقدار کمی اسید چرب اشباع شده - مانند اسید پالمتیک - است. ترکیبات تشکیلدهنده کنجد سبب کاهش فشارخون میشود.

برگهای زیتون از مادهای تلخ به نام اولئوروپئین سرشار بوده و حاوی مقداری اسید چرب و عناصری مانند نیتروژن، فسفر، کلسیم، منیزیم و مواد قندی است.
بهترین زمان جمعآوری برگهای زیتون، زمان گلدادن گیاه یعنی اردیبهشت ماه است.
مکرده برگ زیتون، داروی خوبی برای پایینآوردن فشارخون است.
20 عدد برگ زیتون را داخل 300 گرم آب ریخته و آن را به مدت 15 دقیقه بجوشانید؛ سپس کمی قند به آن اضافه کنید و روزانه یک فنجان از آن را بنوشید. از همان گیاهی تهیه میشود که شاخ و برگ آن را در طبخ غذا استفاده میکنیم.
تخمهای کرفس – که خیلی ریز هستند - از گلهای این گیاه تهیه شده و رنگ قهوهای سیر و بوی قوی و خوشایندی دارند.
تخم کرفس در طول قرنهای متمادی، در سراسر جهان کاربردهای متنوعی داشته است. برخی عناصر شیمیایی موجود در تخم کرفس در کاهش شدید فشارخون نقش دارد. این گیاه حاوی مقدار زیادی کلسیم است که این عنصر نیز فشار خون را پایین میآورد. برای تهیه چای از تخم کرفس، مقداری آب جوش روی یک قاشق چایخوری از تخم تازه کوبیده شده بریزید و قبل از خوردن، بگذارید به مدت 10 تا 20 دقیقه خوب دم بکشد و روزی 2 فنجان میل کنید.
اگر باردار هستید، از مصرف این گیاه بپرهیزید. تخم کرفس گیاه طبی بیخطری است اما این نکته را مد نظر داشته باشید که اگر میخواهید از آن به عنوان ادرارآور استفادهکنید، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید زیرا مواد و داروهای ادرارآور میتوانند پتاسیم بدن شما را - که ماده مقوی و ضروریای است - دفع کنند. همچنین تخم کرفس را که مستقیما از مزرعه میچینید مصرف نکنید. اغلب تخمها که به قصد تکثیر گیاه به فروش میرسند، آغشته به مواد شیمیاییاند و نباید مصرف شوند.

گیاهی که به پادشاه گیاهان بوتهای معروف است، در دوران گذشته از چنان ارزش والایی در شرق برخوردار بود که به عنوان مثال در چین، فقط امپراتوران حق جمعآوری و نگهداری ریشههای آن را داشتند و در دورههای بعد نیز به عنوان جزئی جداییناپذیر از وعده غذایی پادشاهان و امپراتوران - به منظور افزایش قوای جسمانی و ذهنی و به عنوان اکسیر جوانی و شادابی - جایگاه خود را همچنان حفظ کرد.
این گیاه دارویی، اثر شگفتانگیزی روی تنظیم فشارخون دارد؛ یعنی کاهشدهنده فشار خون درصورت بالابودن آن و افزایشدهنده فشارخون درصورت پایین بودن است.
خواص دارویی جینسینگ، تنها در ریشه این گیاه وجود دارد و دلیل آن هم وجود ترکیباتی است که از مهمترین آنها میتوان به ginsenoside اشاره کرد. با افزایش تدریجی سن گیاه هم، خواص درمانی و دارویی ریشه آن افزایش مییابد.
جالب است بدانید که اهمیت این گیاه در چین تا حدی است که صادرات بذر این گیاه ممنوع و در روسیه هم کندن گونههای وحشی این گیاه، غیر قانونی است.
گیاهاني كه فشارخون را درمان میکنند
دارو : برگ گل و گل زالزالک ( Crataegus monogyna)
مقدر مصرف : 2 تا 4 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید.
نسخه شماره 2-
دارو : دانه و برگ شنبلیله ( Trigonella foenum -graecum)
مقدر مصرف : 2 تا 5 گرم و حتی تا 10 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید.
نسخه شماره 3-
دارو : پیاز گیاه سیر ( Allium sativa)
مقدر مصرف : 2 تا 4 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید. ( یا روز 3تا 4 عدد پیاز را همراه غذا میل کنید )
نسخه شماره 4-
دارو : برگ و ساقه گیاه دارواش ( Viscum album )
مقدر مصرف : 2 تا 4 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید.
نسخه شماره 5-
دارو : ساقه و برگ جعفری ( Apium petroselinum)
مقدر مصرف : 2 تا 4 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید.
نسخه شماره 6-
دارو : تخم کرفس ( Apium graveolens)
مقدر مصرف : 2 تا 4 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید.
نسخه شماره 7-
دارو : برگ درخت زیتون ( Olea europea L)
مقدر مصرف : 3 تا 5 گرم
طرز تهیه : مقدر فوق را که قبلا کوبیده شده باشد در یک لیوان آب جوش ریخته به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آنرا صاف كرده روزی سه بار هر بار یک فنجان میل کنید.